سارا شما نمایندهٔ سوریه در بینال ونیز ۲۰۲۶
برای نخستینبار از سال ۲۰۲۲، پاویون سوریه در ماه مه امسال با ارائهای انفرادی از آثار سارا شما، هنرمند ساکن دمشق، به بینال ونیز بازمیگردد.
سارا شما، بهعنوان یکی از صداهای برجستهٔ خلاق در هنر معاصر سوریه، به پرترههای روانشناسانهٔ خود شناخته میشود؛ آثاری که با استفاده از رنگهایی جسورانه و نامتعارف اجرا میشوند. آثار او در سطح بینالمللی و در شهرهایی چون لندن، بیروت، دبی و قاهره به نمایش درآمدهاند. سال گذشته نیز نمایشگاه انفرادی او با عنوان «Inference Green» در گالری مارک هاشمِ بیروت برگزار شد.
حضور سارا شما در بینال ونیز به سفارش وزارت فرهنگ سوریه و پس از سقوط رژیم اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ صورت میگیرد. انتخاب ارائهای انفرادی برای پاویون سوریه، نشانهای از فاصلهگیری از دورههای پیشین است که عمدتاً به نمایشهای گروهی اختصاص داشتند. در دورهٔ ۲۰۲۲، پاویون سوریه آثاری از پنج هنرمند معاصر سوری، از جمله عمران یونیس و اکسام طلا، را به نمایش گذاشته بود.
کیوریتوری پاویون امسال را یوکو هاسگاوا، منتقد هنری و مدیر موزهٔ هنر معاصر قرن بیستویکم در کانازاوا ژاپن، بر عهده دارد. این پاویون چندحسی که «برجمقبرهٔ پالمیرا» نام گرفته است، بر شهر باستانی پالمیرا تمرکز دارد؛ شهری که زمانی تحت فرمانروایی زنوبیا، ملکهٔ افسانهای جنگجو، قرار داشت و در مرکز سوریه واقع شده است. پالمیرا در جریان جنگ سوریه (۲۰۱۱–۲۰۲۴) بهشدت ویران شد و شمار زیادی از پرترههای تدفینی آن غارت و به خارج از کشور منتقل و فروخته شدند.
سارا شما در بیانیهای گفت:
«از طریق برجمقبرهٔ پالمیرا میکوشم به میراث فرهنگی سوریه و تابآوری مردمانش ادای احترام کنم. برجهای پالمیرا، هرچند ویران شدهاند، همچنان از قدرت و تنوع تاریخ ما سخن میگویند. این نمایش نهتنها تأملی بر فقدان است، بلکه پیامی است از امید، همبستگی و اهمیت حفاظت و بازسازی میراث مشترکمان.»
پاویون سوریه در حیاط روباز دانشگاه IUAV ونیز به نمایش درخواهد آمد و ادای احترامی است به میراث فرهنگی غنی سوریه، بهویژه برجمقبرههای تدفینی پالمیرا که میان سدههای اول تا سوم میلادی در چشمانداز بیابانی این منطقه ساخته شده بودند. سارا شما با بهرهگیری از مدیومهایی چون نقاشی، معماری، نور، صدا و بو، و در قالب یک چیدمان بزرگمقیاس و دربرگیرنده، به کاوش در مفاهیمی چون حافظه، فقدان و تابآوری میپردازد؛ اثری که از بناهای باستانی الهام گرفته شدهاند، بناهایی که در جریان حملات اخیر به ویرانه بدل شدند.
یوکو هاسگاوا نیز در بیانیهای اظهار داشت:
«این نمایش مخاطبان را دعوت میکند تا از خلال تجربهای هنری و دربرگیرنده با این مفاهیم مواجه شوند و سوریه را بهطور جدی در بطن گفتمان هنر معاصر جهانی جای دهد.»
